اندیکاتور پلاسما
«توضیحات علمی»
اندیکاتور شیمیایی پلاسما (VH₂O₂) کلاس 4
اندیکاتور شیمیایی پلاسما کلاس 4 یکی از ابزارهای کنترل فرایند استریلیزاسیون با بخار پراکسید هیدروژن (VH₂O₂) است. این اندیکاتور بهطور همزمان سه پارامتر اصلی دما، زمان قرارگیری در معرض عامل استریلکننده و غلظت بخار پراکسید هیدروژن را پایش میکند و در صورت فراهم شدن شرایط تعیینشده، تغییر رنگ مشخصی ایجاد میکند.
پیش از بستهبندی ابزار، باید تمام تجهیزات را بهطور کامل شستشو، تمیز و خشک کرد. باقی ماندن آلودگی، رطوبت یا مواد آلی روی ابزار میتواند اثربخشی فرایند استریلیزاسیون را کاهش دهد و بر عملکرد اندیکاتور نیز تأثیر بگذارد.
برای کنترل هر بسته، یک عدد اندیکاتور شیمیایی پلاسما کلاس 4 را داخل هر پک یا پاکت تایوک/فیلم مخصوص پلاسما و در چالشبرانگیزترین محل بسته قرار دهید. انتخاب محل مناسب باعث میشود اندیکاتور شرایطی را ارزیابی کند که رسیدن عامل استریلکننده به آن دشوارتر است.
پیش از انتخاب روش استریلیزاسیون با بخار پراکسید هیدروژن، باید از سازگاری ابزار با این فرایند اطمینان حاصل شود. این موضوع از دو جنبه اهمیت دارد. نخست، برخی مواد در اثر تماس مکرر با پراکسید هیدروژن دچار خوردگی، تغییر رنگ یا کاهش استحکام میشوند. دوم، بعضی مواد با تجزیه سریع پراکسید هیدروژن، غلظت عامل استریلکننده را کاهش میدهند و در نتیجه کیفیت فرایند استریلیزاسیون را تحت تأثیر قرار میدهند.
نمونههایی از مواد ناسازگار با این روش عبارتاند از:
- کاغذهای معمولی سلولزی
- برخی پلیمرها و ترکیبات پلاستیکی
- بعضی فلزات و آلیاژها
- مواد جاذب رطوبت یا مواد دارای باقیمانده سلولزی
برای اطلاع از فهرست کامل تجهیزات و مواد سازگار با این روش، میتوان به راهنمای AAMI TIR17 مراجعه کرد.
اگرچه تولیدکنندگان مختلف، سیکلهای متفاوتی برای استریلایزرهای پلاسما طراحی کردهاند، اما اصول عملکرد تمام دستگاهها تقریباً یکسان است.
توضیحات
در ابتدای سیکل، دستگاه یک خلأ عمیق (Deep Vacuum) ایجاد میکند تا هوای داخل چمبر و رطوبت باقیمانده را خارج کند. خروج کامل هوا اهمیت زیادی دارد، زیرا هوای محبوس مانع نفوذ بخار پراکسید هیدروژن به تمام قسمتهای بار استریل میشود. در چنین شرایطی ممکن است اندیکاتور شیمیایی کلاس 4 تغییر رنگ کامل نداشته باشد یا نتیجه قابل قبول ارائه نکند.
پس از ایجاد خلأ، دستگاه مقدار مشخصی از بخار پراکسید هیدروژن را به داخل چمبر تزریق میکند تا عامل استریلکننده به تمام سطوح ابزار برسد.
در مرحله بعد، دستگاه مقدار کنترلشدهای هوا وارد چمبر میکند و سپس دوباره خلأ ایجاد میکند تا بخار پراکسید هیدروژن و گازهای باقیمانده را خارج کند. مجموعه این مراحل را پالس (Pulse) مینامند.
بسته به نوع و مدل دستگاه، سیکل استریلیزاسیون معمولاً از 2 تا 4 پالس تشکیل میشود. اندیکاتور شیمیایی پلاسما کلاس 4 عملکرد صحیح این مراحل را از طریق واکنش به شرایط تعیینشده دما، زمان و غلظت بخار پراکسید هیدروژن ارزیابی میکند.
در پایان سیکل، دستگاه چندین مرتبه هوای فیلترشده را وارد چمبر میکند تا بخار باقیمانده پراکسید هیدروژن از روی ابزار و فضای داخلی محفظه حذف شود. این مرحله که هوادهی (Aeration) نام دارد، باعث کاهش باقیمانده عامل استریلکننده و آماده شدن ابزار برای استفاده یا نگهداری میشود.
توضیحات
در هر سیکل استریلیزاسیون، دستگاه مقدار مشخص و از پیش تعیینشدهای بخار پراکسید هیدروژن را به داخل چمبر تزریق میکند. به همین دلیل، وزن و حجم بار استریل نقش مهمی در عملکرد صحیح سیکل دارند. بارگذاری بیش از حد میتواند از توزیع یکنواخت عامل استریلکننده جلوگیری کرده و اثربخشی فرایند را کاهش دهد.
اندیکاتور شیمیایی پلاسما کلاس 4 یکی از پارامترهای مهم فرایند، یعنی دما را نیز پایش میکند. دمای چمبر، ابزارها، مواد بستهبندی و کانتینرها بر عملکرد سیکل استریلیزاسیون تأثیر مستقیم دارد. این اجزا باید پیش از تزریق پراکسید هیدروژن به شرایط دمایی مناسب برسند تا عامل استریلکننده بتواند بهصورت مؤثر در سراسر بار توزیع شود.
بخار پراکسید هیدروژن باید به مدت کافی در فاز گازی باقی بماند تا بتواند به داخل پاکتها، کانتینرها و سایر قسمتهای بار نفوذ کند. اگر بخار زودتر از موعد به مایع تبدیل شود، قدرت نفوذ آن کاهش مییابد و کیفیت استریلیزاسیون تحت تأثیر قرار میگیرد.
توضیحات
تشکیل میعان (Condensation) روی سطوح داخلی چمبر یا تجهیزات، یکی از عواملی است که میتواند کارایی فرایند را کاهش دهد. اختلاف دمای زیاد بین بار و چمبر، وجود رطوبت باقیمانده روی ابزار یا شرایط نامناسب سیکل، احتمال تشکیل میعان را افزایش میدهد. در چنین شرایطی ممکن است اندیکاتور شیمیایی کلاس 4 نیز واکنش کامل نشان ندهد.
رعایت ظرفیت مجاز دستگاه از نظر وزن و حجم بار اهمیت زیادی دارد. بارگذاری بیش از ظرفیت توصیهشده، گردش بخار پراکسید هیدروژن را محدود میکند و احتمال نرسیدن عامل استریلکننده به تمام قسمتهای بار را افزایش میدهد. همواره باید ظرفیت مجاز اعلامشده توسط سازنده دستگاه رعایت شود.
برای ایجاد گردش مناسب بخار، بین بستهها فضای کافی در نظر بگیرید. بهطور معمول، فاصلهای در حدود عرض یک دست بین بستهها توصیه میشود. همچنین بستهها نباید با دیوارههای چمبر تماس مستقیم داشته باشند، زیرا این تماس میتواند بر توزیع یکنواخت بخار و کیفیت استریلیزاسیون تأثیر بگذارد.
ابزارهای لولادار مانند قیچی، کلمپ و هموستات را در حالت باز داخل دستگاه قرار دهید تا بخار پراکسید هیدروژن بتواند به تمام سطوح و مفاصل ابزار نفوذ کند.
اگر اندیکاتور شیمیایی داخلی از خارج بسته بهوضوح قابل مشاهده باشد، معمولاً استفاده از اندیکاتور شیمیایی خارجی ضروری نیست. اما اگر مشاهده اندیکاتور داخلی بدون باز کردن بسته امکانپذیر نباشد، باید از یک اندیکاتور شیمیایی خارجی روی هر بسته استفاده کرد تا امکان تشخیص قرار گرفتن بسته در سیکل استریلیزاسیون بدون باز کردن آن فراهم شود.
