اندیکاتور بیولوژیک بخار
« توضیحات علمی »
اندیکاتور بیولوژیک بخار یا تست بیولوژیک بخار جهت پایش بیولوژیکی اتوکلاو بخار استفاده می گردد.
یک بخار لوگ ۶ و لوگ ۵
تمامی این اطلاعات هم روی برچسب تست و هم در برگه آنالیز محصول وجود دارد.
آزمون بیولوژیک اتوکلاو بخار
آزمون بیولوژیک مداوم هفتگی را با چمبر پر انجام میدهیم.
تست بیولوژیک اتوکلاو بعد از تعمیرات اساسی یا جابهجایی اتوکلاو، سه مرتبه بهصورت متوالی انجام میشود و بعد از آن سه مرتبه آزمون بووی دیک (فقط برای اتوکلاوهای پیش خلأ) نیز انجام میگیرد.
برای اتوکلاوهای رومیزی، مثلاً دندانپزشکی، آزمون با چمبر پر انجام میشود.
در هر دستگاه، هر سیکلی که استفاده میشود را مجزا میبایست آزمون بیولوژیک گرفت (مثلاً ۱۲۱ و ۱۳۴ و سیکل فلش، همگی میبایست جداگانه مورد آزمون قرار گیرند).
اگر چند سیکل ۱۳۴ درجه داریم، نیاز به تست تمام زمانها نیست؛ تست کوتاهترین سیکل از نظر زمانی کفایت میکند.
اندیکاتور بیولوژیکال بخار و شرایط انکوباسیون
دمای انکوبه کردن اندیکاتور بیولوژیک و مدت زمان انکوبه، دو موضوع مهم در اینجا میباشد.
همانطور که در بالاتر گفته شد، اسپور مخصوص بخار ژئوباسیلوس استئاروترموفیلیوس میباشد.
دمای رشد و تکثیر آن بین ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتیگراد میباشد.
مدت زمان انکوباسیون بسته به نوع ساخت تست دارد که در زمان ۱۰، ۲۴، ۴۸ ساعته و حتی کمتر، مثلاً ۲۰ دقیقه نیز موجود میباشد. (برای زمانهای زیر ده ساعت، نوع دستگاه انکوباتور مخصوص میباشد.)
ویال بیولوژیک بخار و محل قرارگیری در اتوکلاو
البته به جای استفاده از پک چالش تعریفشده فوق، میتوان از پیسیدیهای مخصوص این فرآیند استفاده نمود.
در هر دو صورت، پک چالش یا پیسیدی چندمنظوره حاوی اندیکاتور بیولوژیک بخار را میبایست روی قفسه و بالای محل تخلیه بخار (درین) دستگاه قرار داد.
پارامتر F0 در تست بیولوژیک بخار
در صنعت دارویی و برخی مراکز درمانی، علاوه بر سیکل دمایی ۱۳۴ درجه، عمدتاً از سیکل با دمای ۱۲۱ درجه سانتیگراد استفاده میشود. در صورتی که بخواهیم به هر دلیلی در دمایی پایینتر از ۱۲۱ درجه سانتیگراد عمل استریلیزاسیون را انجام دهیم، میبایست مدت زمان سیکل استریل افزایش یابد. محاسبات مربوط به این تغییرات را در زیر میبینیم.
برای این منظور از رابطه زیر استفاده میکنیم:
T : دمایی سیکل استریلیزاسیون تغییر یافته می باشد
Δt : واحد زمان می باشد ( 1 دقیقه )
Z : تغییر مقاومت حرارتی اسپور ژئوباسیلوس استئاروترموفیلس به ازای تغییر دما
مقدار Z ثابت و برابر با 10 درجه سانتی گراد می باشد
مثال : در صورتی که بخواهیم مواد را با درجه 115 درجه سانتی گراد استریل نماییم زمان معادل را بدست می آوریم :
طبق فرمول ذکر شده اعداد را جاگذاری می کنیم
F0=3.98 min یعنی کشندگی در دمای 121 درجه سانتی گراد بمدت یک دقیقه معادل 3.98 دقیقه در دمای 115 دقیق می باشد.
مثلا اگر در دمای 121 درجه سانتی گراد مدت زمان سیکل استریل 15 دقیقه بوده است حال اگر بخواهیم
با دمای 115 درجه سانتی گراد مواد را استریل کنیم مدت زمان سیکل استریل 59.7= 15*3.98 بر حسب دقیقه می شود.
